Zbrodnia w Wiśle Wielkiej z 19 września 1939 roku

Josef – w czasach polskich Józef – i Kurt Silbersteinowie byli jedynymi żydowskimi ofiarami II wojny światowej na Ziemi Pszczyńskiej, które zostały zamordowane w miejscowości swojego zamieszkania. Zbrodnia w Wiśle Wielkiej (Gross-Weichsel), dokonana tam 19 września 1939 roku przez Niemców, wstrząsnęła nie tylko mieszkańcami tej wsi, ale całą okolicą. Dowiedzieć się o niej możemy z kilku źródeł i opracowań, jednak wiele z nich podaje niedokładne, sprzeczne lub wręcz błędne informacje.

Kontynuuj Czytanie →

Trzemeszno: cmentarz żydowski

Cmentarz żydowski w Trzemesznie (Tremessen), miasteczku położonym w Wielkopolsce, założony został w pierwszej połowie XIX wieku. W tej chwili dokładna data powstania nekropolii nie jest znana. Wiadomo, że istniała już na przełomie lat 1835 i 1836, o czym świadczy mapa separacyjna miasta z tego właśnie okresu, na której zaznaczony został cmentarz.

Kontynuuj Czytanie →

Mysłowice: stary cmentarz żydowski

Początek XVIII wieku przyniósł zmianę sytuacji prawnej społeczności żydowskiej na Śląsku, na co wpływ miał wydany 8 maja 1713 roku patent generalny cesarza Karla VI Habsburga. Doprowadziło to do zwiększenia się populacji żydowskiej na tym terenie, a w konsekwencji w większych skupiskach powstały nowe nekropolie tej ludności. W granicach Górnego Śląska jako pierwszy w osiemnastym stuleciu powstał cmentarz żydowski na obszarze dworskim w Mysłowicach (Schloss-Myslowitz).

Kontynuuj Czytanie →

Pochówki osób skremowanych na cmentarzach żydowskich Górnego Śląska

Jeszcze w niedalekiej przeszłości judaizm potępiał kremację jako praktykę związaną z jawnym odrzuceniem szacunku należnego ludziom. Religia żydowska również nie pochwalała zachowania zmarłych za pomocą balsamowania i mumifikacji, które mogły wiązać się z okaleczaniem zwłok. Przez setki lat Żydzi utrzymywali historyczną praktykę grzebania w pełni zachowanych ludzkich szczątków po śmierci. Ta halachiczna troska ugruntowana jest w dosłownej interpretacji Biblii, postrzeganiu ciała jako stworzonego na obraz Boga i podtrzymywaniu idei cielesnego zmartwychwstania jako podstawowych przekonań tradycyjnego judaizmu. Skąd więc groby osób skremowanych na niektórych cmentarzach żydowskich Górnego Śląska?

Kontynuuj Czytanie →

Mikołów: stary cmentarz żydowski

Stary cmentarz żydowski w Mikołowie (Nikolai) to po cmentarzu w Białej (Zülz) druga najstarsza znana z lokalizacji nekropolia wyznawców judaizmu położona w granicach Górnego Śląska. Okoliczności jego powstania nie zostały w żaden sposób potwierdzone w źródłach, a są jedynie domysłami, mogącymi mieć jednak wiele wspólnego z rzeczywistością.

Kontynuuj Czytanie →

Wodzisław Śląski: cmentarz żydowski

Cmentarz żydowski w Wodzisławiu Śląskim (Loslau) założony został w drugiej połowie 1814 roku na wzgórzu – dzisiaj zwanym Żydowiną – położonym na południe od centrum miasta, w pobliżu dzisiejszej ulicy Ofiar Oświęcimia. Powstał w efekcie wydanego 24 maja 1814 roku reskryptu królewskiego Friedricha Wilhelma III, który zakazywał – pod groźbą wydalenia z aktualnego miejsca pobytu – transportu zwłok na odległość dłuższą niż jedną milę.

Kontynuuj Czytanie →

Rybnik: stary cmentarz żydowski

Cmentarz żydowski w Rybniku (Rybnik) założony został w sierpniu 1814 roku na południe od centrum miasta. Powstał w efekcie wydanego 24 maja 1814 roku reskryptu królewskiego Friedricha Wilhelma III, który zakazywał – pod groźbą wydalenia z aktualnego miejsca pobytu – transportu zwłok na odległość dłuższą niż jedną milę. Grunt o powierzchni 0,23 ha, którego poziom był wyższy w stosunku do pobliskich dróg, rybniccy Żydzi zakupili od kowala Josepha Nowaka za 100 talarów, a transakcję ostatecznie sfinalizowano w 1815 roku.

Kontynuuj Czytanie →

Groby konwertytów na judaizm na cmentarzach żydowskich Górnego Śląska

Kiedy rozmawiamy na temat Żydów w kontekście zmiany wyznania to mamy najczęściej na myśli podyktowane bardzo różnymi powodami przyjmowanie przez nich chrześcijaństwa. Na Górnym Śląsku konwersje Żydów na katolicyzm lub luteranizm były stosunkowo rzadkie, a jeżeli miały już miejsce, to najczęściej wynikały z chęci poślubienia osoby wyznania nieżydowskiego.

Kontynuuj Czytanie →